De reiziger als echte winnaar!

Door Marijke van Haaren | voorzitter stichting Zero Emissie Busvervoer & voorzitter jury verkiezing beste bestek

Ik ben een keuzereiziger: fiets of OV als het kan, auto als het moet. Mijn keuze wordt voornamelijk bepaald door afstand, comfort en weersomstandigheden.
Krantenkoppen als “tramverkeer ligt plat” of “treinverkeer verstoord door sneeuw” of “computerstoring legt treinverkeer rond Utrecht plat” zijn helaas niet zeldzaam; regelmatig komt het openbaar vervoer negatief in het nieuws. Dat doet de werkelijkheid geen recht. Natuurlijk maak ik ook regelmatig de ongemakken van het OV mee. Dan sta ik weer te kleumen op een station of rijdt de bus of trein net voor mijn neus weg; heb ik geen zitplaats in bus of tram. Desondanks durf ik wel te stellen dat het OV in Nederland relatief goed georganiseerd is. Middels alle vervoersdiensten die Nederland rijk is, kun je je gemakkelijk verplaatsen tussen heel veel steden en intussen lekker aan het werk of een krantje lezen.

Toch kan de sector dergelijke berichtgeving niet helemaal naast zich neerleggen. Juist omdat een groot deel van het OV-aanbod wordt gefinancierd uit publieke middelen, dient zij continu oog te hebben voor de werkelijke mobiliteitsbehoefte van reizigers. En dan gaat het om de hele keten. Op veel plekken wordt al gewerkt aan het realiseren van betere aansluitingen tussen treinen en bussen. Ook de introductie van de OV-fiets heeft ervoor gezorgd dat veel reizigers die gebruik willen maken van het OV gemakkelijker hun reis van deur tot deur kunnen maken. En wat te denken van de reisinformatie die voorhanden is. Steeds beter kun je je reis plannen of weet je hoe lang je nog moet wachten bij een halte.

Nieuwe initiatieven ontstaan niet zomaar. Een goed idee is niet genoeg. Om tot vernieuwende concepten te komen waar de reiziger echt iets aan heeft, is het van belang dat de overheden in aanbestedingsprocedures ruimte bieden aan vervoerders om innovaties te ontwikkelen waar reizigers bij gebaat zijn. Zodat er bijvoorbeeld ruimte ontstaat voor maatwerkoplossingen, in plaats van een standaard buslijn die twee keer per uur dezelfde route aandoet, ook wanneer er nauwelijks reizigers zijn. De huidige bestekken en contracten worden dikwijls door de vervoerders als te weinig flexibel ervaren en prikkelen onvoldoende tot innovatie in een lopende concessie. Wat ik nog vaak zie is risicomijdend gedrag bij aanbestedingsteams. Men grijpt graag terug op een kunstje dat men sinds kort denkt onder de knie te hebben. De wereld verandert echter sneller. De vraag wordt diverser en ook duurzaamheid stelt steeds hogere eisen. De juridificering in het OV maakt de zaak niet eenvoudiger. Hoe zorg je voor een aanbesteding waarin de opdrachtgever krijgt wat hij beoogt en waarin de opdrachtnemer – lees de vervoerder – optimale ruimte krijgt om hier invulling aan te geven?

Op verschillende plekken in het land wordt al geëxperimenteerd om het anders en beter te doen. Het betekent wel dat ook de politiek de vervoerder de ruimte moet geven om met andersoortige oplossingen te kunnen komen. Nog al te vaak wordt een aanbesteding aan de voorkant helemaal dichtgetimmerd door statenleden en wethouders die allemaal hun eigen eisen stellen. Mijn pleidooi aan deze politici: geef aan wat je bereiken wilt, stel kaders, maar laat de deskundigen met de goede ideeën komen om te voldoen aan de vraag van de reizigers. ik ben ervan overtuigd dat we de beste resultaten behalen als de overheden heldere randvoorwaarden stellen waaraan het OV moet voldoen zodat de vervoerders met de meest optimale invulling daarvan kunnen komen.

Door een podium te creëren voor goede voorbeelden en met elkaar in gesprek te gaan, kunnen we samen laten zien dat het anders kan. Daarom ben ik er trots op dat ik op 26 maart op het Nationaal Congres OV in het kader van het initiatief Samen op Reis een prijs mag uitreiken aan het ‘beste bestek’. Met de verkiezing willen we innovatie in het OV stimuleren door meer bekendheid te geven aan vernieuwende concepten binnen aanbestedingstrajecten en gaan we op zoek naar aanbestedingen die hierin voorop lopen. We hopen hiermee ook nieuwe provinciale statenleden te inspireren. Zodat de echte winnaar uiteindelijk de reiziger is. Doet u mee?

Voor meer informatie over de verkiezing zie hier.

 

 Foto Marijke van Haaren